Prawo i bezpieczeństwo

Monitoring i bilety imienne na meczach piłki nożnej

Zdjęcie: uchwyt kamery monitoringu na maszcie oświetleniowym nad wejściem z bramkami obrotowymi, poniżej kosz na papierowe odcinki biletów. (obraz wygenerowany przez AI) AI
Obraz wygenerowany przez AI

Co najmniej 30 dni, nie dłużej niż 90: tyle według art. 11 ust. 3 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych organizator przechowuje nagrania z meczu, które nie zawierają dowodów żadnego czynu zabronionego. Potem komisyjnie je niszczy. Materiały dowodowe przekazuje od razu prokuratorowi rejonowemu albo Policji, co wynika z art. 11 ust. 2 tego samego aktu.

Kiedy kamery są obowiązkowe

Punktem wyjścia jest art. 11 ust. 1: organizator jest uprawniony do utrwalania przebiegu imprezy za pomocą urządzeń rejestrujących obraz i dźwięk. Prawo zamienia się w obowiązek w dwóch sytuacjach. Pierwsza to stadion wpisany do wykazu prowadzonego przez wojewodę, druga to impreza masowa podwyższonego ryzyka, niezależnie od tego, gdzie się odbywa.

Wykaz wojewoda sporządza w uzgodnieniu z komendantem wojewódzkim Policji i komendantem wojewódzkim straży pożarnej, po zasięgnięciu opinii polskiego związku sportowego. Wpis następuje w drodze decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie do ministra spraw wewnętrznych. Wojewoda co roku porównuje parametry zainstalowanych urządzeń z wymogami rozporządzenia i sprawdza ich stan techniczny na obiektach z wykazu.

Te wymogi zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 10 stycznia 2011 r. w sprawie sposobu utrwalania przebiegu imprezy masowej. Obowiązkowej rejestracji obrazu podlegają kasy biletowe, bramy i furtki, drogi ewakuacyjne, parkingi, sektory dla widzów oraz płyta boiska. Sektory i boisko muszą być w polu widzenia co najmniej dwóch urządzeń, a w sektorach nagrywa się też dźwięk.

Rozporządzenie jest drobiazgowe. Kamery do rejestracji obrazu pierwszej i drugiej kategorii, służącej między innymi ustalaniu tożsamości, mają rejestrować co najmniej 12 klatek na sekundę przy wysokości obrazu co najmniej 950 pikseli, a urządzenia dźwiękowe mają pozwalać na zrozumienie haseł i okrzyków. Paragraf 3 wymaga jednocześnie poszanowania godności uczestników i umieszczenia przy wejściu informacji o prowadzonej rejestracji obrazu i dźwięku.

Stanowisko dowodzenia i wymogi licencyjne

Nagrania trafiają do jednego miejsca. Rozporządzenie z 10 czerwca 2010 r. w sprawie warunków bezpieczeństwa stadionów każe organizować zintegrowane stanowisko dowodzenia w wyodrębnionym pomieszczeniu dostępnym dla kierownika do spraw bezpieczeństwa, służb ratowniczych i Policji. Stanowisko to zapewnia koordynację działań oraz monitorowanie i rejestrację zachowań uczestników meczu na stadionie i wokół niego.

Związek piłkarski dokłada swój wymóg. Podręcznik licencyjny PZPN dla Ekstraklasy na sezon 2026/2027 zawiera kryterium I.23 kategorii A, czyli obowiązkowe: klub musi zapewnić system monitoringu wizyjnego zgodny z prawem powszechnym oraz przepisami PZPN i Ekstraklasy, umieszczony w stanowisku dowodzenia albo w jego bezpośrednim sąsiedztwie. Bez spełnienia kryterium A licencji się nie przyznaje.

Bilet z imieniem i numerem PESEL

Drugim filarem jest identyfikacja. Art. 13 ust. 1 obejmuje organizatorów meczów klubów z trzech najwyższych ligowych klas rozgrywkowych mężczyzn, w rozgrywkach krajowych i międzynarodowych. Ich obiekty wyposaża się w kompatybilne systemy elektroniczne do identyfikacji osób, sprzedaży biletów, kontroli przebywania na meczu i dostępu do wybranych miejsc, podłączone do dwóch systemów centralnych.

Zakres danych jest krótki. Art. 13 ust. 4 wymienia imię i nazwisko oraz numer PESEL, a gdy go nie nadano, rodzaj, serię i numer dokumentu tożsamości. Bilet sprzedaje się dopiero po uzyskaniu tych danych zgodnych z dokumentem, drukuje się je na bilecie razem z numerem miejsca, a przy wejściu bilet jest ważny tylko z dowodem tożsamości.

Dane w systemach przechowuje się nie dłużej niż dwa lata od ostatniego zakupu biletu. Wyjątek dotyczy osób objętych zakazem: wtedy dwa lata liczy się od końca zakazu, jak stanowi art. 13 ust. 13a. Dane zgromadzone z naruszeniem ustawy, niekompletne, nieaktualne albo nieprawdziwe podlegają usunięciu. Więcej o samych zakazach znajdziesz w przewodniku po zakazie stadionowym.

Dane osobowe i Policja

Obok systemów klubowych działa zbiór prowadzony przez Komendanta Głównego Policji. Art. 35 ust. 1 określa jego cel: zapobieganie przestępstwom i wykroczeniom związanym z imprezami oraz ich zwalczanie. Art. 35 ust. 2 idzie dalej i zwalnia z obowiązku informowania osób, których dane dotyczą. Komendant przechowuje informacje przez 10 lat, co przewiduje art. 48.

Art. 37 pkt 4 odsyła w sprawie bezpieczeństwa danych do ustawy z 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości. Podręcznik licencyjny PZPN wskazuje z kolei RODO i ustawę z 10 maja 2018 r. To sensowny podział, bo klub sprzedający bilety i Policja działają na innych podstawach.

Kamery jako narzędzie marketingu

Ta sama technologia ma drugie życie poza bezpieczeństwem. Podczas wrocławskiej konferencji 22 maja 2019 r. Adam Pawlukiewicz z Pentagon Research mówił o mapach ciepła ekspozycji stadionowych i wykorzystaniu technologii w budowaniu wartości sportu jako produktu marketingowego. Program tamtej edycji przedstawia strona IX edycji, a szerzej temat opisuje tekst o technologiach na stadionie.

Jeden przepis pokazuje, jak łatwo system identyfikacji wyłączyć, gdy wymaga tego wielki turniej. Art. 77b ustawy stanowił, że od jego wejścia w życie do 30 czerwca 2019 r. do meczów turnieju FIFA U20 Mistrzostwa Świata Polska 2019 nie stosuje się art. 15 ust. 1 i 2, czyli obowiązku sprzedaży biletów po uzyskaniu danych i drukowania ich na bilecie.

Najczęstsze pytania

Czy na każdym meczu piłki nożnej trzeba nagrywać kibiców?

Obowiązek z art. 11 ust. 8 ustawy dotyczy imprez na stadionach wpisanych przez wojewodę do wykazu oraz wszystkich imprez podwyższonego ryzyka. Poza tym organizator ma do nagrywania prawo, a nie obowiązek. Wojewoda może też decyzją nałożyć obowiązek nagrywania na organizatora imprezy w miejscu spoza wykazu, co przewiduje art. 12 ust. 1.

Jak długo klub przechowuje nagrania z monitoringu stadionu?

Nagrania, które nie zawierają dowodów w sprawie karnej ani w sprawie o wykroczenie, organizator przechowuje co najmniej 30 dni i nie dłużej niż 90 dni po zakończeniu imprezy, a potem komisyjnie je niszczy. Materiał dowodowy przekazuje niezwłocznie prokuratorowi rejonowemu albo Policji, jak stanowi art. 11 ust. 2 i 3 ustawy.

Jakie dane kibica znajdują się na bilecie imiennym?

Art. 15 ust. 2 ustawy wymaga umieszczenia na bilecie danych z art. 13 ust. 4, czyli imienia i nazwiska oraz numeru PESEL, a gdy go nie nadano, rodzaju, serii i numeru dokumentu tożsamości. Na bilecie jest też numer miejsca. Bilet jest ważny tylko razem z dokumentem potwierdzającym tożsamość, który sprawdza się przy wejściu.

Których lig dotyczy obowiązek identyfikacji kibiców?

Art. 13 ust. 1 ustawy dotyczy organizatorów meczów klubów z trzech najwyższych ligowych klas rozgrywkowych mężczyzn, zarówno w rozgrywkach krajowych, jak i międzynarodowych. Dla tych poziomów działają dwa centralne systemy identyfikacji: jeden dla najwyższej ligi, drugi dla drugiej i trzeciej, a administratorami danych w tych systemach są podmioty zarządzające danymi rozgrywkami.

Czy Policja informuje kibica, że przetwarza jego dane?

Nie musi. Art. 35 ust. 2 ustawy stanowi, że przetwarzanie danych osobowych dotyczących bezpieczeństwa imprez masowych może odbywać się bez obowiązku informowania osób, których dane dotyczą. Komendant Główny Policji prowadzi zbiór tych danych i przechowuje informacje przez 10 lat, a dane nieaktualne lub nieprawdziwe usuwa ze zbioru niezwłocznie, jak nakazuje art. 49.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych, tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 616 – Kancelaria Sejmu RP · sprawdzono 30 września 2026
  2. Rozporządzenie MSWiA z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie sposobu utrwalania przebiegu imprezy masowej, Dz.U. 2011 nr 16 poz. 73 – Kancelaria Sejmu RP · sprawdzono 30 września 2026
  3. Rozporządzenie MSWiA z dnia 10 czerwca 2010 r. w sprawie warunków bezpieczeństwa, jakie powinny spełniać stadiony, Dz.U. 2010 nr 121 poz. 820 – Kancelaria Sejmu RP · sprawdzono 30 września 2026
  4. Podręcznik Licencyjny PZPN dla Klubów Ekstraklasy na sezon 2026/2027 i następne – Polski Związek Piłki Nożnej · sprawdzono 30 września 2026
Opracowanie redakcji modernfutbol.pl na podstawie źródeł wymienionych powyżej. Zasady doboru i weryfikacji opisano w zasadach redakcyjnych. Znalazłeś błąd lub brakujące źródło? Napisz do redakcji.