Edycje II–V konferencji Modern futbol, 2012–2015

Poniedziałek 29 października 2012 roku, sala konferencyjna Stadionu Miejskiego we Wrocławiu, o dziesiątej rozpoczyna się drugie spotkanie z serii „Modern Football a Świat Kibiców”. Poprzednie odbyło się rok wcześniej w hotelu, teraz gospodarzem jest obiekt zbudowany na Euro 2012. Ta zmiana adresu ustawia ton całego okresu, o którym mowa na tej stronie.

2012: dwa dni na Stadionie Miejskim

Program drugiej edycji rozpisano na dwa dni, 29 i 30 października, i wypełniono dziesięcioma prezentacjami. Dr Andrzej Ostrowski z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej mówił o obrazie kibiców w polskich mediach, dr Radosław Kossakowski z Uniwersytetu Gdańskiego o budowaniu tożsamości lokalnej wokół Twente Enschede. Małgorzata Korny opisała relacje klubu WKS Śląsk Wrocław ze społecznością lokalną.

Obok badaczy wystąpili ludzie ze stadionowej praktyki: Agnieszka Gabryś z Wrocławia opowiadała o obiekcie w przestrzeni publicznej, Michał Karaś ze Stadiony.net o współczesnym stadionie jako miejscu, które kibicom trudno uznać za swoje. Joanna Łaska i Jacek Tomków porównali fankluby Śląska i Lechii Gdańsk. Wojciech Kornyło z Pentagon Research zajął się nowoczesnymi stadionami jako arenami rozgrywek.

Drugiego dnia głos oddano tym, których dotyczyły wcześniejsze diagnozy. Paweł Parus z Klubu Kibiców Niepełnosprawnych mówił o aktywizacji osób z niepełnosprawnościami przez futbol, dr Dariusz Łapiński o perspektywach polskich kibiców po EURO 2012. Jakub Kurowski przedstawił sieć partnerstw wokół projektu Kibice Razem. Na koniec zaplanowano zwiedzanie stadionu, od 12.30 do 14.00. Wstęp był bezpłatny, ale obowiązywały zgłoszenia.

2013: hotel przy Oporowskiej

Trzecia edycja wypadła w poniedziałek 28 października 2013 roku i wróciła do hotelowej sali: Hotel Śląsk przy ulicy Oporowskiej 60, sala Stalowa I na pierwszym piętrze. Stadiony.net opisało ją jako debatę, która przeciągnęła się wyraźnie ponad planowane pięć godzin. Akademicka obsada była w tym roku wyjątkowo mocna, z Uniwersytetami Warszawskim, Łódzkim, Gdańskim i Dolnośląską Szkołą Wyższą.

Dziewięć referatów łączyło media, politykę i panikę moralną. Dr Seweryn Dmowski z Uniwersytetu Warszawskiego mówił o stadionach jako sferze publicznej. Dr Wojciech Woźniak z Łodzi opisał mechanizm paniki moralnej wokół kibiców, a Kossakowski zestawił relacje „Gazety Polskiej” i „Gazety Wyborczej” o tych samych wydarzeniach. Kto chce zrozumieć obraz kibica w debacie publicznej, ma tu dobry punkt wyjścia.

Druga połowa dnia należała do praktyki. Łapiński omawiał współpracę z kibicami w programach SLO i Kibice Razem, Kornyło frekwencję i bezpieczeństwo w T-Mobile Ekstraklasie, Adam Gliksman odtworzenie Hutnika Nowa Huta. Daniel Rosół przedstawił groundhopping w polskim wydaniu, Paweł Parus i Michał Fitas pięć lat Klubu Kibiców Niepełnosprawnych. Po obradach urodziny klubu i spotkanie z piłkarzami Śląska.

2014 i 2015: powrót na stadion i pierwsza książka

Piątek 14 listopada 2014 roku przyniósł najgęstszy dotąd program: dwanaście referatów między dziesiątą a szesnastą, w sali na trzecim piętrze głównej trybuny Stadionu Wrocław. Kossakowski otworzył go europejską perspektywą modern futbolu, dr Seweryn Dmowski opisał zamykanie stadionów jako środek walki z chuligaństwem. Dr Ostrowski przyjrzał się związkom modern futbolu z mediami i społeczeństwem. Po każdym bloku przewidziano dyskusję.

Wątki z tego dnia rozchodzą się szeroko. Prof. Rafał Chwedoruk mówił o derbach jako przestrzeni podziałów socjopolitycznych, dr Przemysław Nosal o tym, dlaczego warto obserwować stadiony w kontekście megatrendów. Dr Honorata Jakubowska zadała pytanie, dlaczego kobiety nie oglądają kobiecej piłki, Marta Pikora opisała senegalskich imigrantów kibicujących Napoli. Piotr Małczyński ocenił kibiców reprezentacji, a Jacek Burski antysemityzm w dyskursie kibicowskim.

Ostatnia z czterech edycji, piątkowa 27 listopada 2015 roku, też odbyła się na Stadionie Wrocław, a organizatorem wystąpił ośrodek Kibice Razem Śląsk Wrocław. Sześciu badaczy reprezentowało różne środowiska kibicowskie, dziedziny nauki i zainteresowania badawcze, a wystąpienia otwierało omówienie zmian w przepisach. Było to najkrótsze spotkanie tej serii, za to o największym skutku.

Skutkiem: książka. „Modern futbol a świat kibiców. Interdyscyplinarne studia nad kulturą futbolu” ukazała się w 2015 roku w Orbis Exterior, pod redakcją dr. Radosława Kossakowskiego, Jakuba Kurowskiego i Jakuba Nowakowskiego. Większość tekstów wyrosła z referatów z 27 listopada. Recenzję naukową przygotował dr hab. Tomasz Sahaj z AWF w Poznaniu, ten sam, który w 2018 roku mówił we Wrocławiu o Rosji.

Liczby z lat 2011–2015

Organizatorzy podają, że w latach 2011–2015 wysłuchano 44 referatów. Da się to sprawdzić na programach opublikowanych przez Stadiony.net i Kibice Razem: siedem referatów w 2011 roku, dziesięć w 2012, dziewięć w 2013, dwanaście w 2014 i sześć w 2015 daje właśnie tę sumę. Warto ją znać, bo późniejsze edycje liczy się już inaczej.

Zmieniały się też adresy, i to nie po kolei. Pierwszą edycję gościł ART Hotel, drugą Stadion Miejski, trzecią Hotel Śląsk, dwie następne znów stadion. Wstęp zawsze był bezpłatny. Na stronie historii konferencji znajdziesz pełny zarys tych lat, a na osi czasu wszystkie daty obok siebie, razem z edycją z 2011 roku.

Co z tych lat zostało w dzisiejszych tematach

Panika moralna, obraz kibica w mediach, stadion jako przestrzeń publiczna: te wątki z 2012 i 2013 roku wracają w typologii kibiców i w tekstach o hoolifanach. Referat Łapińskiego o SLO i Kibicach Razem to przedsionek programu Kibice Razem. Pytanie Jakubowskiej o kobiety wraca w edycji z 2019 roku i w tekście o kobietach na trybunach.

Wątek biznesowy jest cieńszy, ale obecny: frekwencja w T-Mobile Ekstraklasie w 2013 roku, nowoczesne stadiony jako areny w 2012. Później rozwinie się w referaty o sponsoringu i reklamie, a w serwisie w tekst o marketingu sportowym w piłce nożnej. Dalszy ciąg, już z Dolnośląską Szkołą Wyższą jako współorganizatorem, opisuje strona o edycjach z lat 2016–2017.

Książka z 2015 roku zawiera w większości teksty z listopadowej edycji, a ta liczyła sześć wystąpień. Z jej spisu treści nie odczytasz więc całych czterech lat: referaty z 2012, 2013 i 2014 roku, jak ten o panice moralnej czy o zamykaniu stadionów, leżą gdzie indziej, a wskazówki daje strona o publikacjach pokonferencyjnych. Sprawdź tam kolejne tomy.